شهرام شريف
sharif@ITiran.com

هشتمين نمايشگاه الكامپ (الكترونيك، كامپيوتر و تجارت الكترونيك) روز گذشته به كار خود پايان داد و اكنون پس از پايان پنج روز برگزاری اين نمايشگاه راه برای يك قضاوت همه جانبه آماده شده است.

   از نخستين روز برگزاری نمايشگاه آنچه بيشتر جلب توجه ميكرد، تقسيم‌بندی شركت‌های شركت كننده در نمايشگاه به دو گروه عضوانجمن و غيرعضوانجمن بود، قطعاً هيچ كارشناس و آگاهی در اين زمينه نمی‌توانست دليل اين اقدام برگزاركنندگان را درك كند، چرا كه چنين تقسيم‌بندی برای نمايشگاهی كه عنوان بين‌المللی را بردوش خود دارد، معنا نمی‌يافت.
   آيا متوليان با چنين كاری خواستار ايجاد تمايز و تفاوت بين شركت‌های حاضر در نمايشگاه هستند؟ آيا چنين وضعيتی نشان‌دهنده توجه انجمن شركت‌های انفورماتيك با تمايلات و نزديكی به دولت و به شركت‌های دولتی خواسته است به نوعی منافع شركت‌های دولتی را تأمين كند؟ قطعاً پاسخ به اين پرسشها را مسئولان انجمن بايد بيان كنند.

   اگر از اين موضوع صرفنظر كنيم، پرسشی كه برای بيشتر بازديدكنندگان علاقه‌مند به كامپيوتر و دنيای ارتباطات پيش می‌آمد، اين موضوع بود كه هدف از برگزاری چنين نمايشگاه‌هايی چيست؟ در گذر از وضعيت بسياری از نمايشگاه‌های معتبر در می‌يابيم تجارت و تبليغ برای فروش كالا نخستين هدف برگزاری چنين نمايشگاه‌هايی است، اما در كنار اين اهداف كلان‌تری هم مدنظر است، بالا بردن توان اقتصادی و تشويق به سرمايه‌گذاری خارجی و داخلی و همچنين ارتقای سطح دانش عموم از آن جمله است.

   اما در مقايسه نمونه ايرانی فقط به بخش درآمدزايی از كنار ايجاد غرفه‌ها توجه می‌كند، چنان كه مسئول يك غرفه در گفت‌وگو با نشريه روزانه نمايشگاه می‌گويد: تعرفه‌های متراژ در نمايشگاه بالاست و هزينه‌های آن برای شركت‌های جوان‌تر و كم‌بنيه‌تر سنگين است.
  وی می‌گويد: يكی ديگر از مشكلات شركت‌ها فرصت كوتاه آنها برای آماده‌سازی و تجهيز متناسب با نمايشگاه بود كه باعث شده تا برخی شركت‌ها به رغم هزينه سنگينی كه برای اجاره فضا پرداخته‌اند و برنامه‌ای كه برای معرفی خود در نمايشگاه داشتند، نتوانند به موقع آماده پذيرايی از بازديدكنندگان شوند. (به نقل از ويژه‌نامه شماره 3 نمايشگاه) در همين حال تعداد غرفه‌ها، نحوه تنظيم قرارداد و ميزان اجاره نيز از موضوعاتی بود كه سخت مورد مناقشه بوده است. در مراجعه به هر غرفه‌دار دريافتيم قيمت پايه هر غرفه با غرفه ديگر تفاوت می‌كند و اين ميزان برای شركت‌هايی كه عضو هيئت مديره انجمن شركت‌های انفورماتيك هستند، بسيار پايين است. در حقيقت چنين تفاوتی نشان‌دهنده تبعيض آشكاری بود كه ميان شركت‌كنندگان قائل شده بود.

   موضوع تقسيم غرفه‌ها و ايجاد فروشگاه (Shopper) در محوطه نمايشگاه نيز نشان‌دهنده اين بود كه شركت‌ها در پروسه حضور در نمايشگاه به نوعی سليقه‌ای تقسيم‌بندی شده‌اند. اين موضوع از طرفی هم مورد اعتراض متولی نمايشگاه‌های بين‌المللی قرار گرفت و به تعطيلی يك روزه Shopper توسط حراست نمايشگاه انجاميد. (به نقل از ويژه‌نامه شماره 4 انجمن) فقدان اطلاع رسانی (چه اينترنتی و چه حضوری) ضعف هميشگی نمايشگاه‌هايی از اين دست است، ولی در اين نمايشگاه واقعاً نبود يك سايت اينترنتی يا محلی برای انتشار اخبار و نداشتن هماهنگی با مطبوعات واقعاً لطمات زيادی به نمايشگاه زد.
   زمانی كه از پخش ويژه‌نامه كامپيوتر ابرار اقتصادی در داخل سالن‌ها جلوگيری می‌شود، آيا اين شائبه به وجود نمی‌آيد كه متوليان نمايشگاه حاضر به تحمل چند خط انتقاد هم به خود نيستند؟ از طرفی اين ضعف اطلاع‌رسانی به شكلی مردم را هم درمی‌گرفت، بازديدكنندگان با تنها برگه راهنمايی كه بايد آن را به زحمت و مشقت تمام تهيه می‌كردند، قادر به پيدا كردن غرفه يك شركت خاص نبودند و مجبور می‌شدند چند ساعت هم غرفه‌ها را جست‌وجو كنند تا مگر به طور اتفاقی به غرفه مورد نظر دست پيدا كنند.

   با اين همه امسال حضور بخش خصوصی با وجود چنين مشكلاتی و چنين هزينه‌هايی نشان‌دهنده درك بالای مديران شركت‌های خصوصی از نمايشگاه‌هايی از اين دست بود.
   در حقيقت شركت‌های خصوصی با تزيين ابتكاری غرفه‌های خود و توسل به روش‌های رقابت‌جويانه، در اين ميان بخشی از اين روش‌ها شامل موارد آموزشی و ايجاد سخنرانی‌ها و سمينارهايی بود كه به ارتقای دانش و علم بازديدكنندگان می‌انجاميد، اما در مقايسه يك شركت دولتی با دعوت از جريان تلويزيونی و برنامه‌های طنز عملاً نمايشگاه را با جشن عروسی و پايكوبی اشتباه گرفته‌بود.
   مثلاً تصور كنيد در ميان انبوهی از كامپيوترها و مانيتورها و سخت‌افزارهای كامپيوتری مجری برنامه خانواده راديو و تلويزيون آقای ه.ش از طريق اكوهای پرقدرتی كه سالن را به لرزه می‌انداختند خطاب به مردم می‌گويند: «هركس عكس مادرزنش را دارد بيايد و جايزه بگيرد.» آيا اين راه ارتقای فرهنگ انفورماتيكی است؟ آيا نمايشگاه كامپيوتر هم بايد به سطح عامه‌پسندی از برنامه‌های ديداری و شنيداری و سرگرم‌كننده تنزل پيداكند؟ تعجب اينجاست كه دوستانی چون نصرالله‌جهانگرد و برخی از كارشناسان ديگر كه حداقل نمونه‌های متعددی از چنين نمايشگاه‌هايی را در خارج از كشور ديده‌اند نيز متعرض آن نمی‌شوند و در بازديد از نمايشگاه آن را موفق‌تر از گذشته می‌دانند.

   به‌نظر می‌رسد در شرايط فعلی لزوم ايجاد استاندارد برای چگونگی برگزاری نمايشگاه‌هايی از اين دست از به دست آوردن مبلغی از قبال اجاره غرفه‌ها مهم‌تر باشد.

   نمايشگاه هشتم الكامپ نه تنها ظرفيت‌های انفورماتيكی و ارتباطی ما را به نمايش نمی‌گذاشت، بلكه تصور نامناسبی را نيز از اين عرصه به همه نشان داد.

ابرار اقتصادی - يكشنبه - 31 شهريور 1381