حمايت قبل از محدوديت
 

شهرام شريف
Sharif@ITIran.com

مسدود كردن سايت‌های اينترنتی كه از اوايل هفته و با سخنان وزير پست و تلگراف و تلفن رسميت يافت، طی روزهای گذشته ادامه يافته و موجب اظهار نظرهای متفاوتی نيز در اين عرصه شده است.

   مسدود كردن سايت‌های اينترنتی البته به دلايل مختلفی انجام گرفته از جمله مهم‌ترين آنها سايت‌های غيراخلاقی و سياسی نامطلوب است. به گفته وزير پست مسئول و متولی مسدود كردن سايت‌های اينترنتی به عهده كميته‌ای متشكل از نمايندگانی از وزارت ارشاد، صدا و سيما و وزارت اطلاعات گذاشته شده و ظاهرا ليست‌های متعددی شامل سايت‌های ممنوعه به خدمات دهندگان اينترنتی ابلاغ شده است.

   مسدود كردن سايت‌های اينترنتی در حالی صورت می‌گيرد كه طی سال‌های گذشته اين رسانه ارتباطي-اطلاعاتی به صورت آزاد در اختيار همه قرار می‌گرفته است و حتی پس از يك دوره كوتاه مدت سانسور سايت‌های اينترنتی و يا فيلتركردن آنها كنار گذاشته شده بود. هرچند به دليل استفاده كاربران از خدمات دهندگان اينترنت از خطوط ارتباطی مخابرات و ISPها در حال حاضر امكان برخی محدوديت‌ها وجود دارد اما با پيشرفت‌هايی كه روز به روز در اين عرصه در حال انجام گرفتن است پيش‌بينی می‌شود راه‌های مختلف و جداگانه‌ديگری نيز در اين زمينه ايجاد شود كه عملا دنبال كردن آنها برای مسدود كردن نيست و مشخص نمی‌شود كه آيا سرنوشتی چون ويديو و ماهواره در انتظار خواهد بود يا خير؟

   به عقيده كارشناسان تعداد سايت‌های غيراخلاقی كه عمده نگرانی مسئولان كشور محسوب می‌شود، كمتر از يك درصد كل سايت‌های اينترنتی است. با اين حال كسی به برخورد با اين گونه سايت‌ها اعتراضی ندارد و به گفته وزير محترم پست در اغلب كشورهای دنيا اين كار برای مراقبت خانواده‌ها انجام می‌شود اما چيزی كه قابل ذكر است اين نكته است كه كشورهای پيشرفته نرم‌افزارهای فيلتر كننده توسط خود خانواده‌ها به كار گرفته می‌شود و اين كار اتفاقا موثر و دموكراتيك است. با اين حال كمتر نظر مخالفی در مورد فيلتر كردن سايت‌های غيراخلاقی وجود دارد.

   اما در مورد ديگر قسم سايت‌ها، از جمله سايت‌های سياسی وضع تا اندازه‌ای متفاوت است. هم اكنون به خبر طيفی از سايت‌های سياسی كه از چند سال قبل و از خارج كشور روی اينترنت قرار گرفته تعدادی سايت داخلی نيز به تازگی به اين موضع روی آورده‌اند، عمده سايت‌هايی كه از داخل هدايت می‌شوند طيف‌های گوناگونی از طيف‌های سياسی فعال در ايران را در بر می‌گيرد كه برخی از آنها حتی فعاليت‌های رسمی نيز دارند و يا از اشخاصی بهره می‌گيرند كه مسئوليت‌های رسمی و قانونی دارند.

   در اين زمينه دو نظر وجود دارد. يا بايد ضوابطی برای چنين كاری ايجاد شود و يا مشخصا دلايل توقف و مسدود كردن يك سايت اعلام شود. به عقيده برخی كارشناسان تنوع سياسی موجود روی اينترنت حتی تا اندازه‌ای توانسته پتانسيل‌های اجتماعی كه حتی گاه ممكن بوده ضرر وزيانی را متوجه امنيت كشور كند، تخليه كند. در چنين شرايطی و حتما اگر عزم بر خورد باشد بايد اين كار به صورت يكسان و شفاف انجام گيرد نه اينكه صرفا يك يا چند گروه مورد تحريم قرار گيرند و يا حتی زمينه‌های اطلاع‌رسانی سالم در اين عرصه نيز دچار خدشه گردد.

اما جدا از اينترنت قبل از هرگونه محدوديت و انسداد نيازمند حمايت است.

   شايد بتوان گفت كه بهترين نوع محدوديت، محدوديت درونی كاربران است و قبل از آنكه محدوديت مؤثر باشد، تشويق و ترغيب سايت‌های مطلوب مؤثر است.

   به راستی تا كنون از سايت‌های مطلوب فارسی كه در زمينه‌های مختلف مشغول به فعاليت هستند، چقدر حمايت به عمل آمده است؟ 

ابرار اقتصادی ـ  25 ارديبهشت 1382

بازگشت