محمود اروج زاده
orouj@ccwmagazine.com

كاربری با يك نام آشنا شما را به ليست مسنجر خودش Add كرده و عليرغم شلوغی سرتان مدام برايتان پيام می‌فرستد: «سلام محمود جون، چطوری؟ منم عطا، مدير پرشين‌بلاگ. رضا چطوره؟ از عباس چه خبر؟ اون كار تو درست شد؟ راستی از اين هكره خبری نشد؟ راستی می‌خوام بهت زنگ بزنم، به كدوم شماره‌ات زنگ بزنم؟ به اين شماره دفتر...؟ يا به اين شماره موبايلت...؟ نه نمی‌خواد اصلا همين جا می‌گم، ببين...»

   جالب اينجاست كه در حين گفت‌وگوی سماجت‌آميز او دچار ترديد می‌شويد، برای همين همزمان در شبكه از ديگر دوستان درباره او می‌پرسيد و آنها او را تاييد می‌كنند! ناچار سؤالاتی از او می‌كنيد كه با طفره رفتن او مواجه می‌گرديد(تلفن عطا هم كه در دسترس نيست!) و همين مسئله، كاذب بودن اين شناسه را برايتان حتمی می‌كند؛ شايد هم مثل بقيه اصلاً متوجه قضيه نمي‌شويد، آن را جدی نمی‌گيريد و بعدها مي‌فهميد كه رودست خورده‌ايد!!!

   و اين شروع يك ماجرای جديد در فضای جوان سايبر ايرانی است... شخصيت‌های كاذب و فريبنده.

   ظرف روزهای گذشته، يك كاربر ياهو با نام modir_persianblog تعدادی از افراد را با همين شيوه فريب داده(كه البته پيه‌اش كم‌وبيش به تن ماهنامه هم خورده!) و جالب اين كه عموماً اطلاعات دقيقی هم از طرف مقابل خود داشته، به گونه‌ای كه ترديد او را برنيانگيزد!

   اين ماجرا البته اتفاق خوشحال کننده‌ای نيست، زيرا علاوه بر اين كه نوعی سوءاستفاده از يك نام تجاری معتبر است(همان گونه كه مديران پرتلاش پرشين‌بلاگ را نيز به واكنش واداشته است)، مي‌تواند موجب بروز ناامنی روانی، و شيوع بي‌اعتمادی در فضای نت ايرانی نيز گردد.

   ولی بهتر است جور ديگری نيز به اين پديده نگاه كنيم: جامعه مجازی(يا همان فضای سايبر) ايرانی هنوز جوان(و شايد نارس) است، و بنابراين ماجراهای زيادی را پيش‌رو دارد، چه بسا در اين حين، گاهی شاهد رفتارهايی آميخته با سادگی (و حتی بدوی!) در اين فضا باشيم.

   اين اتفاق می‌تواند در همين ابتدای راه، به منزله يك تجربه مهم و كاملا بدردبخور باشد، در نتيجه در فضای مجازی و در رويارويی‌های شبكه‌ای، نبايد اعتماد را كالايی ارزان و سهل‌الوصول دانست. برای ما كه اكنون دچار نوعی بحران امنيت در شبكه هستيم، شايد بتوان اصرار بر اين نوع از اطمينان را اولين قدم در رسيدن به امنيت كامل دانست، يعنی اگر در ارضای اعتماد و امنيت در حيطه و ارتباطات محدود خودمان تلاش نكنيم، چه بسا آرزوی امنيت گسترده و سراسری، دست‌نيافتنی باشد.