سال 1999، هنگامی كه شان فنينگ (Shawn Faning)، دانشجوی 18 ساله علوم رايانه، 3 ماه از وقت خود را به طور كامل صرف نوشتن يك برنامه برای اشتراك فايل
كرد، هيچ كس تصور نمیكرد اين جوان بتواند خود و كار خودرا در تاريخ اينترنت
ثبت كند.
در آن زمان شان با ديدن اتاقهای
گفتوگو و درخواست كاربران مختلف برای تبادل فايل با يكديگر به فكر نوشتن
برنامهای افتاد كه بتواند اين امكانات را فراهم كرده و از طرف ديگر امكان جستوجو
ميان فايلها را هم برای كاربران ايجاد كند.
وی با استفاده از رايانهای كه از عمويش هديه گرفته بود روی اين پروژه كار
كرد. در مقاطعی او حتی 60 ساعت متوالی نخوابيد و فقط مشغول نوشتن كد برنامه بود تا نرمافزار
مورد نظرش را متولد كرده و آن نرمافزار چيزی نبود جز نپستر (Napster).
نپستر نرمافزاری بود كه به كاربران مختلف اجازه ثبت نام و سپس Login میداد.
پس از آن هر كاربر میتوانست مجموعه فايلهای
موسيقی مورد نظر خود را كه روی هارد ديسك رايانه خود دارد با ديگران به اشتراك بگذارد. هر كاربر اين امكان را داشت كه در ميان فايلهای
به اشتراك گذاشته شده توسط كاربران مختلف به جستوجوی موسيقی مورد نظر خود
بپردازد و پس از يافتن آن شروع به دريافت فايل كند. همچنين اين امكان وجود داشت كه كاربران عضو اين نرم افزار به گفتوگو
با يكديگر نيز بپردازند. كاربران میتوانستند تنها با داشتن بخشی از نام آهنگ
يا نوازنده يا خواننده آن، فايل مربوط را جستوجو كنند و ان را روی هارد فرد
ديگری در گوشه ديگری از دنيا بيابند و آن را دريافت كنند.
استفاده از نپستر به شدت در ميان كاربران رشد كرد به گونهای
كه در مدتی كوتاه اين نرمافزار درصدر نرمافزارهای
سايت Download قرار گرفت و از مرز 60 ميليون كاربر گذشت، اما اين خوشی مدت زيادی دوام نياورد. شركتهای
بزرگ توليد كننده سیدیهای
موسيقی به دليل نقض حق كپیرايت از نپستر شكايت كردند. درواقع حضور نپستر و
امكان تبادل رايگان موسيقی ميان تعداد زيادی از كاربران باعث شده بود آنها در فروش خود دچار مشكل شوند. بسياری از كاربران ديگر برای خريد آلبوم مورد علاقه خود پولی نمیپرداختند.
بلكه به فاصله كمی از انتشار، آن را روی نپستر میافتند و دريافت میكردند.
شكايات زيادی مطرح شد و نپستر به دادگاه احضار شد. پس از چندبار تشكيل جلسه دادگاه و بحث و بررسیهای
مختلف، دادگاه حكم به محكوميت نپستر داد و در سال 2001 نپستر مجبور شد فعاليت
خود را متوقف كند و تنها اجازه مبادله فايلهای بدون حق كپی را
بدهد. اين حكم عملا نپستر را متوقف و كاربران را از دور آن پراكنده كرد.
اما همچنان نام نپستر و لوگوی آن كه به شكل سر يك گربه است، ميان كاربران
شهرت خود را حفظ كرد.
چند روز اخير اخبار جديدی از نپستر به گوش میرسد. ظاهرا نسخه جديدی از نپستر با نام
Napster2.0 تا كريسمس به بازار عرضه خواهد شد، اما با وجود اين كه اين نسخه جديد نام نپستر را يدك خواهد كشيد اما تشابه زيادی به آن نخواهد داشت. Napster2.0 از پشتيبانی پنج شركت
بزرگ تهيه و توزيع آلبومهای موسيقی برخوردار خواهد بود و بسياری از ماركها
و لوگوهای شركتهای بزرگ و كوچك ديگر را در خود خواهد داشت. سرويس اين نرمافزار
هم رايگان نخواهد بود. بلكه كاربران بايد برای آن پول بپردازند.
بعضی فايلهای
موسيقی محدوديتهايی خواهند داشت و به هر شكلی قابل استفاده نخواهند بود. مثلا
درباره تعداد دفعات اجازه نوشتن فايل روی يك سیدی يا يك player ديجيتالی
محدوديت ايجاد خواهد شد. Napster2.0 به كاربران اجازه خواهد داد تا با پرداخت حق عضويت ماهانه و يا پرداخت برای هر فايل، به دريافت فايلهای
مورد نظر خود بپردازند. هنوز درباره هزينه دريافت هر فايل صحبتی نشده است. اما مديران نپستر گفتهاند
كه ميزان اين هزينه تفاوت زيادی با هزينه ديگر سرويسهای مشابه ارائه كننده
فايلهای موسيقی نخواهد داشت. در حال حاضر كمترين هزينه برای دريافت يك فايل
79 سنت است. بعضی سرويسها بيش از يك دلار برای دريافت برخی آهنگها
شارژ كرده و برای دريافت يك آلبوم كامل كمتر از 8 دلار طلب میكنند.
گفته میشود كه نپستر با حدود 500000 track كار خود را اغاز خواهد كرد و در
همان ابتدای كار نسبت به رقبايی همچون Buy Music كه حدود 300هزار ترانه را در اختيار دارند جلو خواهد افتاد. سرويس نپستر همچنين راديو اينترنتی را نيز ارائه خواهد كرد.
به نظر میرسد نپستر میخواهد
دوباره در ميان كاربران جايی برای خود باز كند، اما آيا كاربرانی كه نپستر را با دريافت رايگان موسيقی شناختهاند،
سرويس پولی آن را نيز قبول خواهد كرد؟ آيا خواهند پذيرفت تا با پرداخت حق عضويتی هرچند ناچيز به جمع كاربران نپستر بازگردند؟ و آيا نپستر خواهد توانست ركورددار تعداد كاربران شود؟
بايد منتظر بود و ديد.
