- مطبوعات، 2 وظيفه و كاركرد مهم را برعهده دارند، يكی از اطلاع‌رسانی و خبردهی، و ديگری فرهنگ‌سازی و كمك به تصميم‌گيری و سياستگذاری‌ها. اين 2 محور، نقش و اهميت ويژه‌ای به مطبوعات می‌بخشد كه در نتيجه، حوزه تأثير آنها را افزايش می‌دهد. بديهی است كه نشريات تخصصی از اين نظر، جايگاه خاصی دارند. اهميت حوزه IT (كامپيوتر، مخابرات، اينترنت، اطلاع‌رسانی و...) و پيشرفت روزافزون آن و نيز گسترش سريع آن در جامعه، نقش مطبوعات فعال در اين حوزه را مضاعف می‌كند. سنگين بودن اين وظيفه و نيز مشكلات موجود، به همراه ضعف‌های اين نشريات باعث شده كه چندان موفق نباشند، برخی از دلايل اين عدم موفقيت عبارتند از: عدم توجه به برنامه‌های كلان وسياست‌های اصلی جاری در كشور و عدم ارتباط با مراكز كارشناسی مؤثر مانند مجامع صنفی، شركت‌ها و... به‌روز نبودن و ضعيف بودن اين نشريات، عدم حمايت از اين مطبوعات، دشواری كار مطبوعاتی و ...
   - پديده‌های جديد تكنولوژيك، قطعاً تأثيرات فرهنگی و اجتماعی فراوانی بر جامعه می‌گذارند كه گاه اين تأثيرات، سنگين و قابل توجه می‌باشد. در حوزه IT، اين تأثير را به صورت بارز به ويژه بر نسل جوان می‌توان ديد. نشريات تخصصی، می‌بايست به صورت كارشناسانه اين تأثيرات را مورد بررسی قرار دهند كه در اين زمينه نيز فعاليت زيادی انجام نشده است.
   - ماهنامه «دنيای كامپيوتر و ارتباطات» با توجه به زمان نسبتاً كوتاهی كه از عمر آن می‌گذرد، توانسته تا حدودی در اين حوزه موفق باشد. نگاه جدی و برنامه‌ريزی شده به IT، و نيز نگاه اجتماعی- فرهنگی به اين پديده به همراه كيفيت و سطح تقريباً مطلوب از عوامل اين موفقيت بود كه بايد جدی‌تر و دقيق‌تر ادامه يابد. همچنين استفاده از نيروهای جوان و تحصيلكرده و مطالب و مقالات و گزارشات به روز و قابل استفاده و نيز ارتباط با دست‌اندركاران از ويژگی‌های مثبت آن به شمار می‌رود.
   از آنجا كه حوزه ارتباطات و مخابرات كشور، نياز به بررسی، كنكاش و نقد كارشناسانه دارد-كه متأسفانه تاكنون كار چندانی در اين باره انجام نگرفته است- ماهنامه «دنيای كامپيوتر و ارتباطات» به عنوان تنها نشريه تخصصی بخش خصوصی در اين حوزه، توانسته در اين حيطه فعاليت نموده و در تحول آن تأثيرگذار باشد. اين ماهنامه می‌تواند با رفع برخی مشكلات و ضعف‌ها و همچنين تلاش برای انتشار منظم، هرچه بيشتر موفق و مؤثر باشد.

علی انتشاريون – مدير عامل شركت ارتباطات فراگستر

   حدود 30 سال پيش اولين نشريه‌ای كه در زمينه الكترونيك در ايران منتشر شد، «راديو و تلويزيون» نام داشت. اينجانب در زمان انتشار اولين شماره اين مجله، خواننده آن بوده‌ام. اين مجله بارها تغيير نام داد و فراز و نشيب زيادی را همچون تمام عرصه‌های جامعه ايران طی كرد و در حال حاضر با نام «علم الكترونيك و كامپيوتر» به حيات خود ادامه می‌دهد.
   در سال‌های بعد از انقلاب، نشريات ديگری هم در زمينه الكترونيك، كامپيوتر، مخابرات و شبكه به دنيا آمدند و عرصه مطبوعات ما را پربارتر كردند. از همان 30 سال پيش، گاهی نشريات خارجی هم بدست من می‌رسيد و از تفاوت نشريه‌های داخلی و خارجی تعجب می‌كردم. تفاوت وحشتناك كيفيت اين دو، چه از نظر ظاهری و كاغذ و چاپ، و چه از نظر كيفيت مطالب تامل برانگيز بود. در تمام اين سال‌ها به خود نويد دادم كه بالاخره فاصله ما كم خواهد شد. هنوز هم اميد خود را از دست نداده‌ام، اما همچنان فاصله از زمين تا آسمان است. مجلات ما از نظر غلط‌های چاپی(يا تايپی)، از نظر جنس كاغذ و كيفيت چاپ هنوز با 20 سال پيش فرق چندانی نكرده‌اند. هنوز ترجمه، مهم‌ترين و پرخواننده‌ترين قسمت نشريات است. هنوز بعد از 30 سال شما نمی‌توانيد زمان دقيق انتشار مجله را در 6 ماه آينده بدانيد. ماهنامه‌های ما بندرت سالی 12 شماره منتشر می‌كنند.
   هنوز در مجلات كامپيوتری، چشممان به چيزی مانند LAB test جهت بررسی علمی محصولات نرم‌افزاری و سخت‌افزاری روشن نشده‌است. هنوز نشريات ما بخش «نامه خوانندگان» به صورت صحيح ندارند(شايد هم خوانندگان ما به غير از نامه «فدايت شوم» چيزی نمی‌فرستند). هنوز خبرنگاران حرفه‌ای مجله‌ها(اگر وجود داشته باشند)به سراغ دست‌اندركاران جامعه انفورماتيك نمی‌روند و مصاحبه‌های جانانه(و نه ساختگی) با آنها نمی‌كنند. هنوز دستـاوردهای علمی و تحقيقی چه در دانشگاه‌ها و چه در صنعت، به نحو صحيح در مجلات منعكس نمی‌شود. هنوز هيئت تحــريريه مجـلات، به سختی از تعداد انگشتان دست تجاوز می‌كند. هنوز مجلات ما با معرفی مثلاً محصولات سال يا شركت‌های نمونه سال، سياستی برای حمايت از محصولات و سازمان‌ها را ندارند. هنوز سيستم دخل و خرج مجلات ( به مثابه يك بنگاه اقتصادی) پادر هواست و اگر يك ماه آگهی كم باشد يا مثلاً وزارت ارشاد كاغذ ندهد، انتشار مجله با مشكل مواجه می‌شود. هنوز مجلات ما روش داشتن متولی و حامی(Sponsor) را ياد نگرفته‌اند، يا به عنوان ارگان فلان شركت يا سازمان منتشر می‌شوند، يا كاملاً مستقل. هنوز فرق اساسی بين مشتركين مجله و كسانی كه آن را از دكه‌ها می‌خرند وجود ندارد. هنوز نشريات ما به غير از چاپ نشريه، هيچ فعاليت ديگری ندارند. ( البته به استثنای ناشر مجله علم الكترونيك و كامپيوتر ) هنوز نشريات ما، نشر الكترونيك و انتشار در اينترنت و اين كه چگونه می‌توان از آن پول درآورد را ياد نگرفته‌اند. هنوز مجلات ما قادر نيستند ويژه‌نامه نمايشگاه را به موقع بدست خوانندگان بسپارند. هنوز …
   البته هر كدام از هنوزهای فوق چراهايی هم دارد كه پرداختن به آنها ممكن است برای سردبير و صاحب امتياز و نويسنده اين مقاله تبعاتی درپی داشته باشد. پس به آن نمی‌پردازيم!

   در ميان نشريات دنيای انفورماتيك ايران، كودك يكساله‌ای وجود دارد به نام «دنيای كامپـيوتر و ارتبـاطات» كه اگرچه عنوان ماهنامه را يدك می‌كشد، ولی در سال اول، موفق به انتشار هفتمين شماره خود نيز نشده است. من سالگرد تولد اين نشريه را به دست‌اندركاران پرتلاش آن، به خصوص آقای اروج زاده تبريك می‌گويم. كاستی‌های‌اين مجله را خرده نمی‌گيريم، چرا كه جدا از كاستی‌های ساير نهادهای مدنی كشورمان نيست.
   به اعتقاد بنده، كار سترگی وجود دارد كه اگر اين مجله بتواند بكند، به زودی به درختی تناور تبديل خواهد شد كه تمام شهروندان جامعه انفورماتيــك ايران و بلكه منطقه خاورميــــانه از ميوه‌های شيرين آن بخورند و در سايه‌اش بياسايند و ببالند. آن كار سترگ، ايجاد يك سيستم اقتصادی است كه بتواند در ساز و كار گردش مالی در جامعه انفورماتيك وارد شده و با ايفای نقش در افزايش درآمد شركت‌های كامپيوتری، بخشی از آن درآمد را به چرخ و دنده نشريه تزريق كند. به دليل مشكلات ساختاری در جامعه ما و كمبود قانونمندی‌ها و اهرم‌های پيشرفت اقتصادی در زمينه انفورماتيك(همچون فقدان قانون كپی‌رايت)، بی‌شك اين كار به سادگی ميسر نخواهد شد.

هرمز پوررستمی – صاحب امتياز و مدير مسئول ماهنامه شبكه

   - پيش از هرچيز سالگرد انتشار ماهنامه «دنيای كامپيوتر و ارتباطات» را به مسئولان و كاركنان اين نشريه، خوانندگان آن و جامعه انفورماتيك كشور تبريك می‌گويم و خوشحالم از اين كه با وجود مشكلات گوناگون، «دنيای كامپيوتر و ارتباطات» يك‌ساله شد. يك سالگی يك نشريه، برای من كه ساليانی است در عرصه مطبوعات فعاليت می‌كنم و شخصاً در پايه‌گذاری چند نشريه سهيم بوده‌ام، مفهوم دوگانه‌ای دارد. اول آنكه نشريه، گرفتاری‌های نه‌چندان كوچك اوليه را پشت‌سر گذاشته، پاگرفته است و ديگر به هر بادی نخواهد لرزيد. ديگر آنكه، بعد از يك سالگی، انتظار می‌رود نشريه سمت و سوی خود را يافته، مخاطبان خود را شناخته و راه خود را برگزيده باشد، از اين رو يك سالگی در خود، هم احساس شادمانی دارد و هم احساس مسئوليتی سنگين‌تر. پاره‌ای لغزش‌ها، دگرگونی‌ها و جابه‌جا‌شدن‌ها، پيش از يك سالگی شايد طبيعی به نظر برسد، اما پس از آن، خوانندگان پیگير و نكته‌سنج آنها را به پای چيز ديگری خواهند نوشت. با اين مقدمه اميدوارم از سال دوم، ماهنامه«دنيای كامپيوتر و ارتباطات» پربارتر و منظم‌تر منتشر شود.
   در مورد وضعيت نشرياتی كه در زمينه IT در ايران منتشر می‌شوند، حرف و حديث بسيار وجود دارد كه مطرح‌كردن همه آنها مثنوی هفتاد من كاغذ می‌شود. ضمن آن كه چنين بحثی بايد با حضور كارشناسان مختلف، مسئولان نشريات و مخاطبان آنها صورت بگيرد تا بتوان به دستاوردهای قابل توجهی رسيد كه اميدوارم اين مسأله در ميزگردهای تخصصی، سمينارها و تحقيقات دانشگاهی مورد بررسی قرار بگيرد. در اينجا من فقط به دو نكته- يك نكته مثبت و يك نكته منفی- اشاره می‌كنم و اميدوارم در فرصتی مناسب‌تر هم اين نكات و هم موضوعات مهم ديگری را پی‌بگيريم.
   موضوع خوشحال كننده، تعداد نشريات منتشر شده در زمينه IT در سال‌های اخير و نيز رويكرد نسبتاً تخصصی اين نشريات است. همان طور كه اين صنعت و علم روزبه‌روز گسترده‌تر و همه‌گيرتر می‌شود جامعه مطبوعاتی كشورمان نيز نسبت به اين موضوع واكنش نشان داده است.
   در سه چهار سال اخير، بيش از ده نشريه در زمينه‌های مختلف IT در كنار نشريات پيشين شروع به انتشار نموده‌اند و نكته اميدواركننده، جهت‌گيری‌های تخصصی اين نشريات است، به طوری كه بعضی از نشريات صرفاً در زمينه محدودی از دنيای وسيع IT فعاليت می‌كنند كه اين امر باعث می‌شود كه به مرور در آن عرصه ورزيده‌تر شوند و بتوانند خلاء اطلاعاتی را با فعاليت تخصصی خود پركنند. به نظر من ديگر زمان آن گذشته است كه يك نشريه در تمام زمينه‌ها و عرصه‌های بسيار وسيع علوم مخابرات، الكترونيك، رايانه، شبكه و … فعاليت كند. اميدوارم در سال‌های آينده نشريات باز هم تخصصی‌تر شوند. زمينه‌های زيادی وجود دارد كه جامعه انفورماتيك و ارتباطات ما نيازمند نشريات تخصصی است. درنظر بگيريد در زمينه مخابرات داده‌ها چند نشريه تخصصی داريم؟ در زمينه الكترونيك چطور؟ در زمينه بازی‌های رايانه‌ای؟ در زمينه گرافيك و هنر؟ در زمينه برنامه‌نويسی، رباتيك و… در مجموع من جای 10 تا 15 نشريه ديگر را در زمينه‌های مختلف IT خالی می‌بينم.
   در حال حاضر چيزی حدود 20 نشريه در زمينهIT منتشر می‌شوند كه به غير از چند نشريه كه در سال‌های اخير شروع به كار كرده‌اند، باقی آنها در هر زمينه‌ای مطلب می‌نويسند يا ترجمه می‌كنند. من پيش‌بينی می‌كنم حتی نشريات قديمی‌تر ناچار خواهند شد زمينه‌های خاصی را برگزينند و به جای گستردگی و انتخاب موضوعات مختلف، با عمق بيشتری به موضوعات محدودتری بپردازند. اين وضعيت، تكليف خواننده را هم مشخص خواهد كرد. نسل جديدی كه در حال باليدن است قطعاً به سوی حوزه‌های محدودتر روی خواهند آورد. گستره موضوعات IT آن قدر وسيع است كه يك نفر قطعاً نخواهد توانست در بيش از يك يا دو رشته تخصص پيدا كند و به طور طبيعی چنين شخصی به سوی نشريات تخصصی رشته خودش گرايش پيدا خواهد كرد.
   اتفاق جالب ديگر در سال‌های اخير، روی‌آوردن روزنامه‌های پرتيراژ به اين عرصه است. صفحات خاصی از روزنامه‌ها به اين امر اختصاص يافته و ويژه‌نامه‌های منظمی در اين زمينه منتشر می‌شود كه می‌تواند به گسترش اين عرصه در ميان مردم ياری رساند. به طور قطع هيچ رشته ديگر علمی يا صنعتی را نمی‌توانيد پيدا كنيد كه اين چنين مورد توجه اهالی مطبوعات قرار گرفته باشد و اين از طبيعت خود علوم مختلف رايانه و شبكه نشأت می‌گيرد كه گسترش بسيار شگفت‌آور داشته است.
   من اميدوارم جوانان و استعدادهای بيشتری در اين زمينه وارد فعاليت شوند و عرصه مطبوعات IT را بيش از پيش شكوفا كنند و توصيه‌من به همه آنها اين است كه سعی كنند در زمينه‌ای خاص مهارت يابند و خوانندگان خود را بيابند و يا پرورش دهند.
   اما نكته منفی در مورد مطبوعات تخصصی در اين زمينه، به مانند بسياری ديگر از عرصه‌ها، آن است كه مطبوعات كمتر به كادرسازی علمی می‌پردازند. به عبارت ديگر، اهميت نسبتاً كمی است كه نشريات به بخش تحريريه می‌دهند.
   خوشبختانه در اين عرصه مطبوعات آن قدر از قدرت مالی برخوردار هستند كه بتوانند يك هيأت تحريريه قوی در زمينه كاری خود پديد آوردند. ای كاش نشريات اين عرصه همان قدر كه به تربيت و يا استخدام كادرهای آگهی گيرنده اهميت می‌دهند به تربيت، نويسنده، خبرنگار، مترجم و … می‌پرداختند. بيشتر ما عادت كرده‌ايم كه چند نشريه و سايت خارجی را جست‌وجو كنيم و در بعضی موارد بدون كوچك‌ترين تغيير و اغلب با ترجمه‌های نه‌چندان مناسب آن را به خورد خوانندگان بدهيم. يكی از كاركردهای اساسی يك نشريه، تربيت تيمی از افراد زبده اعم از نويسنده، مترجم و گزارشگر است. در بين 20 نشريه و چندين روزنامه كه به مسائل مربوط به IT می‌پردازند، حقيقتاً چند نويسنده زبردست را می‌شناسيد؟ چند خبرنگار كه به ريشه‌يابی مسائل و مشكلات مربوطه در جامعه بپردازند؟ چند مدير مسئول و سردبير را می‌شناسيد كه در نمايشگاه‌های مختلف شركت كنند، با خوانندگانشان ارتباط مستقيم برقرار كنند و از نظرات آنها برای بهتر شدن مجله استفاده كنند؟ متأسفانه بسياری از ما مجله را با كتابی تبليغاتی نمايشگاه‌ها اشتباه می‌گيريم. هر وقت آگهی‌ها به حد نصاب برسد آن وقت به دنبال چند مقاله می‌گرديم كه بتوانيم به بهانه آنها، تبليغات را منتشر كنيم. البته من منكر نقش حياتی تبليغات در اقتصاد مجله نيستيم. با توحه به سطح پايين سرانه مطالعه در كشور، تبليغات ركن اساسی درآمد مجله است. اما فكر می‌كنم كه می‌توان هم تبليغات زيادی داشت و هم مجله‌ای با محتوای خوب منتشر كرد. شما نشريات خارجی را در زمينه IT را ملاحظه كنيد. به جرأت می‌توانم بگويم كه در بسياری از موارد بيش از نيمی از مجله تبليغات است. اما آن نيمه ديگر و يا حتی يك سوم باقيمانده حقيقتاً مطلب قابل توجه و موردنياز خواننده است.

   البته در مراسم سالگرد و تولـد، معمولاً رسم بر اين است كه حرف‌های خوب و قشنگ بزنند. من متأسفم كه كمی حرفم تلخ شد. اما به هر حال اينها مشكلاتی است كه ما و جامعه و خوانندگان نشريات با آنها دست به گريبان هستيم و اميدواريم مورد توجه همكاران ما قرار بگيرند.
   - هر نشريه‌ای اساساً يك پديده فرهنگی است، حتی اگر نشريه تخصصی باشد. وظيفه نشريات تخصصی، اطلاع‌رسانی صحيح در زمينه كاری خودشان است. آشنا كردن مخاطب با پيشرفت‌های علمی، بررسی مشكلات و معضلات و در صورت لزوم ارائه راهكارهايی برای مرتفع كردن آنها.
   من اين مطلب را بارها گفته‌ام كه بشر امروز با پيشرفت‌های ارتباطی حيرت‌انگيز در آستانه يك جهش عظيم فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی قرار گرفته است. انقلاب ارتباطات بدون شك ساختارهای اجتماعی و اقتصادی را متحول خواهد كرد. وظيفه اصلی مطبوعات تخصصی در اين زمينه، آگاه كردن مردم و مسئولان جهت مواجه با اين انقلاب است. اين موج عظيم هم می‌تواند ساختارهای فرهنگی و اجتماعی ما را با تهديد مواجه كند و هم اگر به درستی از ابزارهای نوين استفاده كنيم، می‌تواند به زمينه‌ای برای رشد و توسعه و بالندگی فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی تبديل شود.
   - ماهنامه «دنيای كامپيوتر و ارتباطات» جزو موج جديد نشرياتی است كه در زمينهIT منتشر می‌شوند. اين موج جديد چند خصيصه دارد كه اغلب آنها را می‌توان در دنيای كامپيوتر و ارتباطات هم ديد. اول آن كه ساختار منسجم و تعريف‌شده‌ای دارد و صرفاًَ مجموعه‌ای از مقالات در كنار هم نيست، بلكه براساس تعريف عرصه و تعيين هدف و مشخص‌كردن خواننده، مطالب خود را تهيه و منتشر می‌كنند. دوم اين كه سعی می‌كند كه خلائی را تشخيص داده و پركند كه اين مسأله در شماره‌های آخر مجله بيشتر نمود دارد، يعنی احساس می‌كنم كه مجلس پس از چند شماره، بيشتر به سمت مخابرات و ارتباطات گرايش پيدا كرده است كه حقيقتاً هم در اين زمينه خلاء وجود دارد و اگر خوب و تخصصی در اين زمينه كار بكند اطمينان دارم كه مخاطبان خاص خود را پيدا خواهد كرد. از ديگر خصيصه‌های اين موج جديد نشريات و ماهنامه «دنيای كامپيوتر و ارتباطات» مشخص بودن هويت پديدآورندگان آثار است. بسياری از دوستان جوان نويسنده و مترجم كه از روز اول با ماهنامه همكاری می‌كردند، هنوز هم مشغول فعاليت هستند كه اين سرمايه بزرگی برای مجله است و به همان بحث كادرسازی علمی برمی‌گردد كه پيشتر اشاره كردم.حفظ نيروهای موجود و جذب نيروهای خلاق جديد می‌تواند ماهنامه را روزبه‌روز پربارتر كند.
   مجموعه خصوصياتی كه اشاره كردم، تصوير خوبی از ماهنامه «دنيای كامپيوتر و ارتباطات» را در ذهن من می‌سازد. اميدوارم كه در ذهن مخاطبان شما هم چنين تصويری شكل گرفته باشد. ارتباطاتی كه من با خوانندگان دارم به من اين موضوع را تفهيم كرده است كه آنها بسيار باهوش‌تر و حساس‌تر از آن هستند كه بسياری از ما فكر می‌كنيم. كوچك‌ترين تغييرات- چه مثبت و چه منفی- را احساس می‌كنند و به شيوه خاص خود به آن واكنش نشان دهند.
    اجازه بدهيد خاطره‌ای را برای شما و خوانندگان مجله نقل كنم. چند روز پيش نامه‌ای داشتم از يكی از خوانندگان «شبكه» از اهواز كه ضمن تبريك انتشار مجله به ما توصيه كرده بود كه از چاپ مقالاتی كه در مجلات ديگر چاپ شده بپرهيزيم و اشاره‌ای هم به مصاحبه‌ای با تافلر كرده بود كه من در شماره دوازدهم مجله ترجمه كرده بودم. البته من اطلاع نداشتم كه اين مصاحبه قبلاً در مجله‌ای چاپ شده است. پس از جست‌وجو پی بردم كه اين مصاحبه قبلاً در مجله «وب» چاپ شده است. من هنوز آن شماره از «وب» را نديده‌ام اما به شما اطمينان می‌دهم كه سبك ترجمه من كاملاً متفاوت است. البته هر مجله‌ای خواننده‌های خودش را دارد و گاه لازم است عليرغم آگاهی نسبت به اين كه مطلب در جای ديگری چاپ شده، شما آن را برای خواننده‌هايتان چاپ كنيد. اما به هر حال آنها نسبت به اين مسائل حساس هستند. باز هم اجازه بدهيد مطلبی را در ارتباط با يك ترجمه تكراری برايتان نقل بكنم. البته اسم اين كار را ديگر ترجمه تكراری نمی‌توان گذاشت. بگذاريد خواننده‌هايتان خودشان اسمی برای اين كار انتخاب بكنند. در شماره چهارم ماهنامه «دنيای كامپيوتر و ارتباطات» (مرداد و شهريور 1380) مطلبی چاپ شده بود با عنوان «درمان به كمك اينترنت» كه اين مقاله با عنوان «معالجه بيماری‌ها به كمك اينترنت» در شماره سوم مجله «شبكه» (مهرماه 1377) چاپ شده بود. «مترجم» «محترم» اين دو مطلب و نيز منبع آنها اتفاقاً يكی است، فقط در تيتر اصلی و تيترهای فرعی مقاله تغييرات اندكی داده شده بود. باقی دقيقاً همان بود. به عبارت ديگر «مترجم» اين مقاله، آن را در سال 77 برای مجله «شبكه» فرستاد و ما پس ازتشخيص هيأت تحريريه، آن را چاپ كرديم و مطابق اسناد موجود در مجله، دستمزد ترجمه آن را بلافاصله به حساب ايشان حواله كرديم. سه سال بعد در «چنين روزهايی» مترجم به خاطر می‌آورد كه روزی روزگاری چنين مقاله‌ای را ترجمه كرده بود. بنابراين با اندك تغييراتی آن را برای مجله «دنيای كامپيوتر و ارتباطات» می‌فرستد. طبيعتاً مسئول ماهنامه شما هم كه نمی‌تواند تمامی هزاران نسخه مجله موجود در اين زمينه را ورق بزند تا ببيند كه اين مطلب تكراری نباشد، بنابراين آن را چاپ می‌كند، بدون آنكه بداند اين مطلب اولين بار در «شبكه» چاپ شده است، البته حالا ديگر من شك دارم كه اين مطلب برای اولين بار در «شبكه» چاپ شده باشد. اميدوارم با كمك شما، ديگر همكاران و خوانندگان مجله شما، كشف كنيم كه اين مقاله اولين بار در چه تاريخی و در كجا چاپ شده است.
   هدف از ذكر اين خاطره، در واقع اشاره‌ای بود به اهميت مطلبی كه قبلاً ذكر كردم: يكی از كاركردهای اساسی مجلات، تربيت و گردآوری كادر علمی و تحقيقاتی قوی است.
   در پايان از طرف گردانندگان مجله «شبكه» و خوانندگان آن، به گردانندگان و خوانندگان ماهنامه «دنيای كامپيوتر و ارتباطات» درود می‌فرستم. به شما خسته نباشيد می‌گويم و اميدوارم در سايه همت بلندتان، شاهد انتشار منظم و به موقع مجله در هر ماه باشيم.

حسن عبقری – مديرعامل شركت صنايع الكترونيك زعيم

   1- بنده اطلاع زيادی از نشريات فعال در حوزه IT (ايرانی) ندارم. اما مسلماً تأثير اين نشريات در جامعه خصوصاً دانشجويان و دانش‌آموزان بسيار زياد است قشر جوان تقريباً از اين طريق تغذيه اطلاعاتی می‌گردد. مهندسين و مديران، راه‌های ديگری چون مسافرت به نمايشگاه‌های بين‌المللی و بازديد دارند، اما محصلين تنها اميدشان به نشريات است.
   2- اگر منظور شما نگاه فرهنگی-اجتماعی جامعه ما باشد بايد گفت عليرغم محدوديت‌های زياد نظير ضريب دسترسی و عدم استفاده از نرم‌افزارهای كارآمد در جامعه ايران IT جای خود را در حال بازيابی است. البته با استانداردهای جهانی فاصله بسيار زياد داريم، ولی روزنه‌های اميد وجود دارد. متأسفانه صنعت IT در صنايع ما و همچنين مراكز اداری (Government) فقير است كه می‌طلبد با تلاش، اين فقر جبران گردد.
   3- بنده آخرين شماره (5) را مطالعه كردم. كاملاً نشريه خوبی است. از نظر ترجمه مقالات علمی غنی است. ولی به نظر من از لحاظ خبری ضعيف است-خاصه اخبار داخلی- بايد سعی گردد حجم نشريه هم بهتر و بيشتر شود. به نظر می‌رسد بيش از اين اخبار، ما می‌توانيم خبرهايی راجع به صنعت IT در كشور داشته باشيم.
   در ارائه مقالات و ترجمه مطالب نيز علاوه بر ترجمه اخبار و مقالات علمی سعی شود آشنايی با محصولات IT (نظير پروتكل‌ها- روترها و ...) در نظر گرفته شود. بايد به حجم تبليغات نيز افزوده شود.
   در هر حال بنده خود به مشكلات ارائه يك نشريه، خاصه نشريه تخصصی واقفم و با درنظر گرفتن اين مشكلات، تيم مديريت اين نشريه تيم موفقی بوده است.

عيسی خندان – صاحب امتياز و مدير مسئول ماهنامه سيليكون

دنيای مطبوعات، دنيای كامپيوتر
   ديدن تعداد قابل توجه از نشريات تخصصی در حوزه كامپيوتر در پيشخوان دكه‌های مطبوعاتی غرورانگيز است. حدود 10 نشريه جدی با انتشار مرتب، بدون درنظر گرفتن نشريات سياسی(عمدتاً روزنامه‌ها) و نشريات ورزشی حرف اول را در دكه‌ها می‌زنند و اين نشان می‌دهد كه همپای گسترش صنعت IT در ايران اسباب رسانه‌ای چاپی اين صنعت نيز توسعه يافته و عمدتاً متكی به اقتصاد صنعت الكترونيك، نشرياتی چند منتشر می‌شود.
   عليرغم اين كه ديگر رشته‌های صنعتی در ايران از قدمت و قدرت مالی- حداقل تاكنون- بيشتری برخوردارند، اما هيچ وقت حداكثر 1 يا 2 نشريه در آن حوزه‌های صنعتی نتوانسته جايگاه مستمری در دكه‌های مطبوعای به خود اختصاص دهد. اين در حالی است كه صنعت IT خود رسانه يا رسانه‌های به مراتب قوی‌تر از مطبوعات را همچون اينترنت در دل خود دارد و انواع امكانات آموزشی و اطلاع‌رسانی را به روش ديجيتالی در خود جای داده است و می‌تواند خود را بی‌نياز از رسانه مكتوب بداند.
   صنعت خودرو عليرغم قدمت چهل ساله در ايران هنوز دو، سه نشريه به عنوان ارگان شركت‌های توليد كننده خودرو بيشتر به خود نديده است. (ماهنامه عمومی ماشين را هم ناديده نگيريم) ديگر رشته‌های صنعتی نيز اغلب نشريه‌ای كه جنبه بولتن داخلی و پرستيژی نداشته باشد به صورت مستمر به بازار نداده است، گرچه همه اين رشته‌ها حتی دوره‌هايی به صورت مقطعی، نشريات مناسب و شيك عرضه كرده‌اند. صنايع سيمان، پلاستيك، نساجی، ريخته‌گری، سنگ، فرش، طلا، كفش، فولاد و برق هر كدام عرضه‌های حداقلی در حوزه مطبوعات داشته و دارند حال بايد ديد سر تعدد نشريات در صنعت الكترونيك، كامپيوتر و اينترنت چيست؟
دلايل را بايد در موارد زير جست‌وجو كرد:
1- افزايش جمعيت جوان در ايران و هم‌زمانی آن با ورود IT به ايران
2- جوان پسند بودن اين صنعت به دليل همراهی پديده‌های مدرن با اين صنعت
3- عمومی بودن صنعت كامپيوتر و رشته‌های مختلف آن نسبت به ديگر صنايع سنتی در ايران.
4- گسترده‌بودن بخش خدماتی اين صنعت
5- اشتغال‌زايی بالا و سرمايه‌بری كم
6- تحرك و تغيير بالا در صنايع مربوط به كامپيوتر و هم‌خوانی آن با روحيه جوان‌ها
7- قدرت نفوذ و اثرگذاری صنعت الكترونيك و كامپيوتر در ديگر صنايع
8- نياز بيشتر استفاده كنندگان و كاربران كامپيوتر به آموزش

   حال با فهم دقيق‌تر جايگاه اين صنعت در جهان و ايران، تصميم‌گيران و سياستگذاران صنعتی می‌توانند از اين طريق به مزيت‌های نسبی جامعه و نيروی كار ايران و به ضرورت توجه بيشتر و عميق‌تر و سرمايه‌گذاری بيشتر در اين حوزه پی ببرند گرچه بخش‌های سنتی صنعت و تجارت در برابر آن مقاومت خواهند كرد.
   از دلايل مقاومت بخش‌های غيرصنعتی ولی سنتی ايران در برابر گسترش فناوری‌های اطلاعات نسبت به ديگر صنايع وارداتی، آن است كه اين صنعت بيش ازصنعت نساجی و صنعت خودرو ديگر صنايع، حامل فرهنگ كشورهای صنعتی است و اين تفاوت عمده، اين صنعت را با مشكلات حقوقی، اجتماعی و فرهنگی مواجه خواهد ساخت كه بخشی از آن در سال‌های اخير به چشم می‌خورد.
   بسترسازی لازم برای رشد فناوری اطلاعات، خود نيازمند اطلاع‌رسانی و رسانه‌های مربوط به آن است. بستر روبه گسترش صنعت الكترونيك و كامپيوتر همچنان نيازمند انتشار نشريات متعدد و تخصصی است نشرياتی كه البته بتواند تيراژ بگيرند. از طرف ديگر در حال حاضر نشريات با عناوين زياد و تيراژ پايين باعث تكيه بيشتر اين نشريات به درآمد آگهی و اتكای كمتر به فروش شده است و اين، بيماری‌های داخلی حرفه مطبوعات در حوزه كامپيوتر را نشان می‌دهد. بی‌توجهی به فروش و خواننده امكان رشد كيفی اين نشريات را سد خواهد كرد و بی‌توجهی ناشران و مديران اين نشريات به باز خورد مشتری و خواننده را درپی خواهد داشت، اين همان چيزی است كه مديران نشريات كامپيوتری ناچار از توجه به آن هستند.

پرويز ناصری – مدير عامل شركت ثنارای

   1- نشريات رايانه‌ای با گذشت زمان، از لحاظ كمی و كيفی به طور چشمگيری بهبود يافته‌اند. هم‌اكنون هم نشريات تخصصی و هم عمومی در زمينه رايانه در ايران يافت می‌شوند. اين نشريات از لحاظ توسعه بازار و اطلاع‌رسانی به خريداران منابع خوبی هستند. به طور كلی كمبودهای زير در نشريات ديده می‌شود:
الف: اين نشريات در اطلاع‌رسانی فرامرزی به خارجيان در مورد ايران و بازار آن كار مهمی انجام نداده‌اند.
ب: صفحات غير تبليغاتی نشريات از كيفيت (كاغذ، چاپ و...) بسيار پايينی برخوردارند.
پ: اطلاع‌رسانی در مورد بازار داخل جای كار بسيار بيشتری دارد.
ت: نشريات منعكس كننده مسائل روز بازار ايران نيستند.
   2- نشريات تأثيرات اساسی فرهنگی و اجتماعی می‌توانند برجای بگذارند. نشريات رايانه‌ای ايرانی از اين لحاظ ضعيف عمل نموده و تنها جنبه‌های فنی و تجاری را مدنظر قرار داده‌اند. شايد اساساً نشريات جديدی برای اين منظور بايد به‌وجود آيند.
   3- ماهنامه دنيای كامپيوتر و ارتباطات ماهنامه خوبی است. اين ماهنامه هنوز جوان است و از روی چند شماره در مورد آن خيلی نمی‌توان قضاوت نمود. با توجه به تيتر ماهنامه، به نظر می‌رسد به صورت عمومی عمل كرده و همه جانبه‌های ICT را می‌خواهد پوشش دهد. بديهی است كه در اين صورت درك اهداف منتشر كنندگان نشريه برای خوانندگان دشوار بوده و از همين رو قضاوت نيز سخت خواهد بود.

مهشيد علوی طوسی – معاون اقتصادی دفترامورپست و مخابرات سازمان مديريت و برنامه ريزی

   به طور كلی هر سيستمی بدون نظارت و كنترل از اهداف اصلی خود دور می‌شود. يك سيستم (الكترونيكی و غير آن) معمولاً طوری طراحی می‌شود كه همواره يكی از مؤلفه‌های ورودياش حاصل مقايسه خروجی با يك معيار و استاندارد معين به عنوان يك فيدبك يا باز خورد جهت كنترل می‌باشد و با بهره‌گيری از اين «داده» از ميزان انحراف خود از هدف آگاه شده و مسير دستيابی به هدف را در جهت صحيح اصلاح می‌نمايد. سيستم‌های اقتصادی- اجتماعی نيز از اين قاعده مستثنی نيستند و همواره نياز به بازخورد دارند. به نظر می‌رسد در اين گونه سيستم‌ها مؤثرترين بازخورد (معيار مقايسه با خروجی) نقطه‌نظر، خواسته و نياز مردم می‌باشد. آنچه باعث موفقيت بخش خصوصی به ويژه در بخش خدمات در مقايسه با شركت‌های دولتی می‌شود، توجه به خواسته‌های مردم و يا به عبارت بهتر مشتريان می‌باشد. برای بخش خصوصی توجه به خواستة مشتريان يك مسأله صوری و لوكس نيست و بقای مؤسسه به آن بستگی دارد؛ لذا چنانچه بقای مؤسسه‌ای(به ويژه خدماتی) مستقل از رضايت مردم باشد، تباعد از هدف امری عادی و اجتناب‌ناپذير است. تجربه نشان داده است كه بازخورد می‌بايست از خارج سيستم باشد و مؤسسات دولتی كه نقش نظارتی و كنترلی را برای دسته‌های اجرايی به عهده دارند در هدايت و اصلاح مسير توفيق چندانی نداشته‌اند. لذا به نظر می‌رسد كه مطبوعات سالم و قانونمند به عنوان يك نهاد مردمی، می‌توانند نقش نظارتی مؤثری را بر عملكرد دستگاه‌ها برعهده گرفته و بازخورد مورد نياز سيستم را در جهت اصلاح مسير مهيا نمايد.
   در بخش مخـابرات، اگرچه نشــريات تخصصی گوناگونی وجود دارند، لكن محتوای آنها مقالات فنی و عـلمی و يا شرح وقايع و اخبار روز می‌باشد، و مجله «دنيای كامپيوتر و ارتباطات» از اين نظر كه به مسائل بنيادی و ريشه‌ای و مشكلات ساختاری بخش می‌پردازد، دارای ويژگی خاصی است. از آنجا كه متولی اصلی «مخابرات» در كشور، بخش دولتی است (بر طبق اصل 44 قانون اساسی) نارسائی‌های اين بخش، پيشرفت بخش خصوصی و تعاونی را نيز كند خواهد كرد و باز از آنجا كه «ارتباطات» زيربنای توسعه است، فقـدان يك شبـكه ارتباطی گسترده، سريع و كارآمد، مانع جدی بر سر راه توسعه كشور می‌باشد.
   در پايان ضمن آرزوی توفيق برای مجله «دنيای كامپيوتر و ارتباطات» توصيه می‌شود همانند گذشته، كندوكاو در ريشه‌های مشكلات و موانع اصلی پيشرفت بخش، سرلوحه امور قرار گيرد و كاستی‌ها و نارسايی‌های ساختاری و بنيادی ارتباطات كشور، توسط اين مجـله در معرض قضـاوت صاحبـ‌نظران قرار گرفته و توجه مسئولان را به برداشتن گام‌های مؤثر در جهت رفع مشكلات و اصلاح امور جلب نمايد.

رسول جليلی - مدير گروه نرم‌افزار دانشكده مهندسی كامپيوتر دانشگاه صنعتی شريف

   1- از نظر اطلاع‌رسانی به عموم مردم و به ويژه آشنايی كارشناسان ديگر رشته‌ها با مفاهيم و تكنولوژی روز كامپيوتر، مفيد عمل كرده‌اند. ضعف موجود در اين نشريات، ترجمه‌ای عمل كردن آنها و عدم رواج فرهنگ نوشتن در اين عرصه علمی و فنی می‌باشد.
   2- IT تأثيرگذار در كليه عرصه‌های فرهنگی اجتماعی مردم جهان می‌باشد؛ ما نيز از اين قاعده مستثنی نيستيم و بايد خود را با اين پديده مبنايی سازگار كنيم. IT فاصله‌ها را كم كرده است و لذا هم تعامل فرهنگی و هم تضاد فرهنگی رشد بيشتری يافته و تأثيرگذاری فرهنگ غالب صدچندان شده است. (در زمينه‌های اجتماعی هم می‌توان اميد داشت كه راه‌حل بسياری از مسائل مانند آلودگی بتواند مبتنی بر IT باشد.)
   3- در بين مجلاتی كه می‌شناسم و گاهاً مطالب آنها را می‌خوانم،ماهنامه دنيای كامپيوتر و ارتباطات مجله خوبی است و فكر می‌كنم جای پای خود را باز كرده است. اين نوع كارها در طولانی مدت قابل ارزيابی است و يك سال زمان كمی برای ارزيابی است، به ويژه كه شما تنها 5 نسخه چاپ كرده‌ايد.

سعيد منظری – مدير كل فنی سيمای جمهوری اسلامی ايران

1.    با توجه به اهميت تكنولوژی ارتباطات در دنيای امروز، و ضرورت همگامی با پيشرفت‌های به دست آمده در ساير كشورهای صاحب فن در اين حوزه، به نظر می رسد در ايران توجه كافی به نشر وبسط فرهنگ استفاده از اين فن به عمل نيامده است؛ بخش نشريات نيز از اين قاعده مستثنی نبوده ودچار ضعف است. اين ضعف هم از نظر تعداد نشريات و هم از نظر محتوا مشهود است ونيازمند بسيج همگانی است .

2.    از ميزان سرمايه‌گذاری كشورهای غربی در اين زمينه می‌توان به جهت‌گيری جهانی پی‌برد؛ حتی كشورهای جهان سوم نظير هنـد نيز توجه كافی به اين موضوع دارند. نفوذ تكنولوژی‌های مرتبط با حوزه در تمام شئون زندگی، اجتناب ناپذير است و چنانچه آگاهانه در انتقال آن پيشگام نباشيم، به طور قطع از جهات فرهنگی واجتماعی متضرر خواهيم شد و خطر تحميل فرهنگ غربی از اين طريق بسيار جدی است؛ در حالی كه با پيشگامی و مشاركت در توسعه ساختار جهانی تكنولوژی ارتباطاعات می‌توانيم در بسط فرهنگ اسلامی و ايرانی از قابليت‌های آن منتفع شويم. گذشته از تاثيرات فرهنگی و اجتماعی، با توجه به اين كه اين فناوری، سنگ زير بنای دهكده جهانی است، اين نگرانی وجود دارد كه بعضی كشورها به صورت شهرهای بزرگی در حاشيه اين دهكده جهانی منزوی شوند، كه از لحاظ سياسی يك خطر جدی است. به نظر می‌رسد نهادهای دولتی بايد سرمايه‌گذاری كافی در اين زمينه به عمل آورند و سوبسيدهائی كه در ساير زمينه‌ها پرداخت می‌شود به اين سو هدايت شود؛ اين امر علاوه بر اثرات مثبت فرهنگی، اجتماعی وسياسی از بازده اقتصادی بسيار مناسبی برخوردار است.

3.    ماهنـامه، به عنوان پيشگام در اين زمينه و با توجه به نبود تجربه نشرياتی كه در اين حوزه كار كنند-و ناچار بوده‌ايد همه چيز را خود تجربه كنيد- موفق بوده است. ولی به عنوان كسی كه بيشتر در حوزه راديووتلويزيون كار كرده‌ام، به نظر می‌رسد در مطالب نشريه، توجه كافی به اين موضوع، هم از اين نظر كه راديو و تلويزيون جائی برای توليد اطلاعات است و هم دستی در ارتباطات دارد نشده است . نكته ديگر اين كه توجه به قشر نوجوان كه در ابتدای راه هستند ضروری است و بايد بخش ويژه‌ای در نشريه برای آنان اختصاص يابد، يا نشريه جداگانه‌ای برای آنان تهيه شود.

احمدرضا يوسفی -معاون فنی خبرگزاری دانشجويان ايران(ايسنا)

   1-وضعيت كلی نشريات كامپيوتری و به خصوص نشريات فعال در حوزه IT با رشد اين فناوری و تكنولوژی در شرايط فعلی سازگاری ندارد، اما حضور چنين نشرياتی در جامعه پويا و فعال كنونی ما به شدت مورد نيـاز بوده، و در صورت به‌روز بودن مطالب مندرج اين نشريات، حتی می‌توانند تاثير بسزائی بر نهادها و مراجع تاثيرگذار و تصميم گيرنده كشور داشته باشند.
   وجود ضعف‌هايی همچون عدم انتشار پی‌درپی نشريات(به صورت ماهيانه، هفتگی و يا روزانه)، تبديل شدن سطح بالايی از مطالب برخی از اين نشريات به رپرتاژ آگهی، عدم اطلاع‌رسانی به موقع در خصوص بسياری از مسائل در حوزه IT ، ترجمه‌های نامانوس در برخی از آنها و نيز وجود مطالب سطحی و كم عمق در برخی از اين نشريات تخصصی، از جمله عمده‌ترين ايرادهای آنها هستند.
   2- IT خود يك فرهنگ جهانی و يك دستاورد اجتماعی قرن اخير است، امروزه IT يكی از مسائل مهم جوامع بشری می‌باشد و نگاه به آن از منظر مثبت و رو به رشد يكی از نكات بسيار مهم جوامع توسعه يافته به حساب می‌آيد، اما متأسفانه نگاه كلان كشور به اين مقوله بسيار ضعيف بوده و حتی با رشد جهانی آن هيچگونه تناسبی ندارد. وجود سيستم مديريتی مبتنی بر نظام‌های سنتی و عدم رشد به‌هنگام با اين فناوری از جمله معضلات و مشكلات سيستم مديريتی كلان كشور می